Vakantiedagen berekenen in 2026
Iedere werknemer in Nederland heeft wettelijk recht op vakantie: per kalenderjaar minimaal 4 keer de overeengekomen arbeidsduur per week, uitgedrukt in uren. Werk je fulltime 40 uur per week, dan bouw je 160 wettelijke vakantie-uren op, oftewel 20 dagen bij een 5-daagse werkweek. Werk je 36 uur in 4 dagen, dan is het 144 uur, wat neerkomt op 16 dagen van 9 uur. In dagen gerekend is het wettelijk minimum dus altijd 4 keer je aantal werkdagen per week. De opbouw loopt gewoon door tijdens ziekte en zwangerschapsverlof.
Naar rato bij in- of uitdiensttreding
Ben je niet het hele jaar in dienst, dan bouw je naar rato op. De formule: wettelijke vakantie-uren = 4 × arbeidsuren per week × (kalenderdagen in dienst / 365). Wie op 1 juli 2026 start met een 40-urige werkweek, bouwt over de rest van het jaar dus ongeveer de helft van 160 uur op, zo'n 80,7 uur. Deze calculator rekent dat exact uit op basis van je datum in en uit dienst.
Bovenwettelijke dagen
Veel cao's en contracten geven meer dan het wettelijk minimum, bijvoorbeeld 25 vakantiedagen bij fulltime. De dagen boven het minimum heten bovenwettelijke vakantiedagen; bij 25 dagen zijn dat er 5. Voor deze dagen gelden soepelere regels: ze mogen tijdens het dienstverband worden uitbetaald en ze blijven veel langer geldig.
Vervaltermijnen: 1 juli en 5 jaar
Wettelijke vakantiedagen vervallen op 1 juli van het jaar na het opbouwjaar: je wettelijke dagen van 2026 vervallen dus op 1 juli 2027. Uitzonderingen: je was redelijkerwijs niet in staat ze op te nemen (bijvoorbeeld door ziekte zonder re-integratiemogelijkheden), je cao kent een langere termijn, of je werkgever heeft je niet tijdig en concreet gewaarschuwd dat de dagen zouden vervallen; volgens Europese rechtspraak vervallen ze dan niet. Bovenwettelijke dagen verjaren pas 5 jaar na afloop van het opbouwjaar: opbouw uit 2026 blijft geldig tot 1 januari 2032. Neem je vakantie op, dan gaan eerst de dagen die het eerst vervallen eraf, dus meestal de wettelijke dagen.
Rekenvoorbeeld
Jesse werkt 36 uur per week, verdeeld over 4 dagen van 9 uur, en treedt op 1 maart 2026 in dienst. Zijn contract geeft naar rato 5 bovenwettelijke dagen per jaar (fulltime basis).
Stap 1: dagen in dienst in 2026 = 1 maart tot en met 31 december = 306 kalenderdagen; fractie = 306 / 365 = 0,838.
Stap 2: wettelijke opbouw = 4 × 36 uur × 0,838 = 120,7 uur.
Stap 3: in dagen: 120,7 / 9 uur per dag = 13,4 wettelijke vakantiedagen (hetzelfde als 4 × 4 werkdagen × 0,838).
Stap 4: bovenwettelijk = 5 dagen × 0,838 = 4,2 dagen (37,7 uur).
Stap 5: totaal = 13,4 + 4,2 = 17,6 dagen, samen 158,4 uur.
De 13,4 wettelijke dagen moet Jesse uiterlijk 30 juni 2027 opnemen; de 4,2 bovenwettelijke dagen blijven geldig tot 1 januari 2032.
Tips
- Plan je wettelijke dagen van 2026 uiterlijk voor 1 juli 2027 in; wat dan nog openstaat ben je in principe kwijt.
- Je werkgever moet je tijdig, concreet en schriftelijk waarschuwen voordat dagen vervallen; gebeurt dat niet, dan blijven de dagen volgens Europese rechtspraak staan. Bewaar die communicatie.
- Neem bij het opnemen automatisch eerst de dagen op die het eerst vervallen; goede HR-systemen doen dit vanzelf, maar controleer je verlofsaldo.
- Alleen bovenwettelijke dagen mogen tijdens het dienstverband worden uitbetaald; wettelijke dagen pas bij einde dienstverband. Over uitbetaalde dagen betaal je loonheffing tegen het bijzonder tarief.
- Tijdens ziekte bouw je gewoon wettelijke vakantiedagen op, en ook zieke werknemers moeten vakantie kunnen opnemen; de vervaltermijn kan dan opschuiven.
- Bij einde dienstverband worden alle openstaande dagen uitbetaald op basis van je laatste loon inclusief vakantiegeld; reken dat na met je eindafrekening.
Veelgestelde vragen
Hoeveel vakantiedagen heb ik wettelijk recht op?
Per kalenderjaar minimaal 4 keer je overeengekomen arbeidsduur per week, in uren. Bij een 40-urige werkweek is dat 160 uur (20 dagen), bij 32 uur 128 uur (16 dagen bij 4 werkdagen). In dagen is het altijd 4 keer je aantal werkdagen per week.
Wanneer vervallen mijn vakantiedagen?
Wettelijke vakantiedagen vervallen op 1 juli van het jaar na het opbouwjaar: dagen van 2026 vervallen op 1 juli 2027. Bovenwettelijke dagen verjaren pas 5 jaar na afloop van het opbouwjaar, dus opbouw 2026 blijft geldig tot 1 januari 2032. Cao of contract kan gunstigere termijnen bevatten.
Bouw ik vakantiedagen op tijdens ziekte?
Ja, tijdens ziekte bouw je volledig wettelijke vakantiedagen op. Ook kun je tijdens ziekte vakantie opnemen (met behoud van loon). Was je door je ziekte redelijkerwijs niet in staat vakantie op te nemen, dan geldt de vervaldatum van 1 juli niet en verjaren de dagen pas na 5 jaar.
Hoe bereken ik mijn vakantiedagen bij een parttime contract?
Precies hetzelfde: 4 keer je wekelijkse arbeidsduur. Werk je 24 uur per week, dan bouw je 96 vakantie-uren per jaar op. Werk je 3 dagen van 8 uur, dan zijn dat 12 dagen. Start of stop je binnen het jaar, dan geldt de opbouw naar rato van je kalenderdagen in dienst.
Mag mijn werkgever vakantiedagen uitbetalen in plaats van vrij geven?
Alleen bovenwettelijke dagen mogen tijdens het dienstverband worden uitbetaald, en alleen als jij daarmee instemt. Wettelijke dagen mogen nooit tussentijds worden uitbetaald; die zijn bedoeld om echt te rusten. Bij einde dienstverband worden wel alle openstaande dagen uitbetaald.
Wat gebeurt er met mijn vakantiedagen als ik uit dienst ga?
Openstaande wettelijke en bovenwettelijke dagen worden bij de eindafrekening uitbetaald tegen je laatste loon inclusief vakantiegeld. Je kunt ook met je nieuwe werkgever afspreken dat je de dagen meeneemt; dat gebeurt in de praktijk zelden.
Bronnen
- Rijksoverheid - Hoeveel vakantiedagen heb ik recht op?
- Rijksoverheid - Wanneer vervallen mijn vakantiedagen?
Cijfers gecontroleerd in juli 2026 aan de hand van officiële bronnen. Aan de uitkomsten kunnen geen rechten worden ontleend.