Ben je zelfstandig of lijkt het op loondienst?
Of je als zzp'er echt zelfstandig werkt, hangt niet af van wat er in je contract staat, maar van hoe je in de praktijk werkt. De Belastingdienst en de rechter kijken naar alle omstandigheden samen. Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer volledig op schijnzelfstandigheid, en op 31 december 2026 gaat het rechtsvermoeden op basis van het uurtarief in. Deze check helpt je om je eigen opdracht langs dezelfde punten te leggen.
De negen gezichtspunten van de Hoge Raad
In het Deliveroo-arrest van 24 maart 2023 noemde de Hoge Raad negen gezichtspunten: de aard en duur van het werk, hoe werk en werktijden worden bepaald, de inbedding in de organisatie, de verplichting om het werk persoonlijk te doen, hoe de afspraken tot stand kwamen, hoe de beloning wordt bepaald en betaald, de hoogte van de beloning, het commerciële risico en of je je als ondernemer gedraagt. In het Uber-arrest van 2025 voegde de Hoge Raad toe dat er geen rangorde is: elk gezichtspunt telt mee. De vragen in deze check zijn op die negen punten gebaseerd.
Gezag: de sterkste aanwijzing
Volgens de Belastingdienst is het een sterke aanwijzing voor loondienst als de opdrachtgever kan bepalen hoe, wanneer, waar en met wie je werkt, hoeveel uur je werkt, of als hij je dezelfde instructies kan geven als zijn werknemers. Het gaat daarbij om wat de opdrachtgever mag, niet alleen om wat hij doet. Daarom toont de check een apart signaal als de opdrachtgever je werkwijze of je werktijden bepaalt.
Het rechtsvermoeden van € 38 per uur
Werk je voor een zakelijke opdrachtgever tegen een uurtarief van ten hoogste de wettelijke grens, dan kun jij je vanaf 31 december 2026 beroepen op het vermoeden dat je een arbeidsovereenkomst hebt. Doe je dat, dan moet je opdrachtgever bewijzen dat er geen arbeidsovereenkomst is. Alleen de werkende (of iemand namens hem) kan het vermoeden inroepen. Het is een regel uit het arbeidsrecht: het werkt niet automatisch door naar de Belastingdienst of UWV, en het is weerlegbaar. In de wet staat € 36 (prijspeil 2025); geïndexeerd rekenen het kabinet en Ondernemersplein met € 38. Het bedrag voor de eerste toepassing volgt nog bij ministeriële regeling, dus € 38 is indicatief, en daarna wordt het geïndexeerd zoals het minimumloon (per 1 januari en per 1 juli). Het tarief is exclusief btw en exclusief kosten die direct aan de opdracht toe te rekenen zijn. Het vermoeden geldt niet als je voor een particulier werkt.
De voorgestelde Zelfstandigenwet
Het kabinet heeft op 1 oktober 2026 de Zelfstandigenwet in internetconsultatie gegeven, met een beoogde ingangsdatum van 1 januari 2028. Wie voldoet aan een zelfstandigentoets (basisvoorwaarden, minstens drie opdrachtgevers in twee jaar en voorzieningen tegen ondernemersrisico's) en een werkrelatietoets (jij bepaalt hoe, wanneer en waar, voor eigen rekening en risico) werkt volgens het voorstel in ieder geval niet onder gezag. Dit is nog geen wet. De check laat zien hoe je er op dit moment voor staat.
Wat deze check wel en niet is
De uitslag is een indicatie. Hij is geen juridisch of fiscaal advies en geen oordeel van de Belastingdienst, UWV of de rechter. Voor opdrachtgevers is er de officiële Webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie van de Belastingdienst; die is niet bedoeld voor de zzp'er zelf en werkt niet als je via een bv werkt. Bij twijfel is het verstandig de opdracht te laten beoordelen door een adviseur.
- Cijfers van
- 2026
- Laatst gecontroleerd
- 3 oktober 2026
- Belangrijkste bron
- Belastingdienst: Toelichting Beoordeling arbeidsrelaties, beslis- en afwegingskader (april 2026)
- Aanname
- Indicatie op basis van de 9 gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest (zonder rangorde), het afwegingskader van de Belastingdienst van april 2026 en het rechtsvermoeden per 31 december 2026. Uurtariefgrens 38 euro indicatief (wettekst 36 euro, bedrag volgt bij ministeriële regeling, daarna indexatie per 1 januari en 1 juli). Het rechtsvermoeden geldt alleen als de werkende zich erop beroept. Zelfstandigenwet: voorgesteld, beoogd 1 januari 2028.
Verandert er een tarief of een grens, dan wordt deze pagina bijgewerkt en verschuift de datum hierboven mee.
Rekenvoorbeeld
Een ICT-consultant werkt sinds anderhalf jaar voor een zakelijke opdrachtgever tegen € 85 per uur. Ze bepaalt zelf hoe ze werkt, de werktijden gaan in overleg, ze werkt waar ze wil en mag zich alleen met toestemming laten vervangen. Ze doet mee aan een deel van het teamoverleg, de opdracht is deels hetzelfde werk als dat van werknemers en ze rekent per uur af voor een omschreven resultaat. Ze heeft twee opdrachtgevers, deze levert meer dan 70% van haar omzet, en haar basiszaken en drie voorzieningen zijn geregeld.
Stap 1, de punten: opgeteld met de gewichten komen haar antwoorden uit op 7,75 punten. Het slechtst mogelijke totaal is −25,25 en het best mogelijke 26,25.
Stap 2, de score: (7,75 + 25,25) / (26,25 + 25,25) = 33 / 51,5 = 0,64, dus een score van 64 van 100. Er is geen tariefsignaal (€ 85 ligt ruim boven € 38) en geen gezagssignaal. Het stoplicht staat op oranje: een gemengd beeld.
Stap 3, verbeteren: de zwakste thema's zijn duur (33), inbedding (38) en meerdere opdrachtgevers (40). Met een derde opdrachtgever, een omzetaandeel van deze klant tussen 30 en 70% en een opdracht die binnen een jaar wordt afgerond, stijgt de score naar 70 en springt het stoplicht net op groen.
Tips
- Leg in je overeenkomst vast wat je oplevert, niet hoe je moet werken. Spreek een resultaat en een deadline af en plan je uren zelf.
- Zorg dat je tarief ruim boven de grens van het rechtsvermoeden ligt (€ 38 indicatief, exclusief btw en directe kosten) en duidelijk boven het loon van een werknemer die hetzelfde werk doet. Reken het uit met de uurtarieftool.
- Werk voor meerdere opdrachtgevers. De voorgestelde Zelfstandigenwet vraagt minstens drie in het lopende en het vorige jaar samen; ook een kleine klant telt mee.
- Bewaar bewijs van je ondernemerschap: offertes, je website, facturen aan andere klanten, je verzekeringen en je urenregistratie.
- Werk je met een goedgekeurde modelovereenkomst, controleer dan of je er in de praktijk ook echt naar werkt. Ze zijn tot en met 31 december 2029 bruikbaar.
- Doe de check opnieuw bij elke verlenging of verandering van je opdracht. Een opdracht die als project begon, kan na twee jaar op loondienst lijken.
Veelgestelde vragen
Wat is schijnzelfstandigheid?
Van schijnzelfstandigheid is sprake als je als zzp'er werkt, terwijl de werkrelatie in de praktijk een arbeidsovereenkomst is. De opdrachtgever moet dan loonheffingen afdragen en kan een naheffing en, sinds 2026, een vergrijpboete krijgen. Voor jou als zzp'er kan het betekenen dat de inkomsten uit die opdracht niet als winst uit onderneming gelden, en dus geen recht geven op zelfstandigenaftrek of mkb-winstvrijstelling. Je eigen inkomstenbelasting wordt daarbij apart beoordeeld en niet automatisch gecorrigeerd.
Wat is het rechtsvermoeden van 38 euro?
Werk je voor een zakelijke opdrachtgever tegen een uurtarief van ten hoogste de wettelijke grens, dan kun jij je vanaf 31 december 2026 beroepen op het vermoeden dat je een arbeidsovereenkomst hebt. Doe je dat, dan moet de opdrachtgever bewijzen dat er geen arbeidsovereenkomst is. In de wet staat € 36 (prijspeil 2025); geïndexeerd is dat € 38. Het definitieve bedrag volgt bij ministeriële regeling. Het vermoeden is weerlegbaar, werkt niet automatisch door naar de Belastingdienst of UWV en geldt niet bij een particuliere opdrachtgever.
Is de uitslag van deze check bindend?
Nee. De check is een indicatie op basis van de gezichtspunten van de Hoge Raad en het afwegingskader van de Belastingdienst. Alleen de Belastingdienst, UWV of de rechter kan een oordeel geven, en dan op basis van alle feiten. Opdrachtgevers kunnen de officiële Webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie gebruiken.
Wat moet ik doen bij oranje of rood?
Kijk bij de uitslag per thema welke punten achterblijven en wat je kunt verbeteren, zoals afspraken over het resultaat in plaats van de werkwijze, een hoger tarief of meer opdrachtgevers. Bespreek de opdracht met je opdrachtgever en laat je bij twijfel adviseren, liefst voordat je een verlenging tekent.
Wat verandert er in 2027 voor zzp'ers op dit gebied?
Het rechtsvermoeden op basis van het uurtarief geldt vanaf 31 december 2026; dat staat in de wet. Het kabinet heeft daarnaast aangekondigd dat de zachte landing bij de handhaving per 1 januari 2027 vervalt, zodat ook verzuimboetes weer mogelijk worden. Dat is voorgenomen beleid. De Zelfstandigenwet is voorgesteld voor 1 januari 2028.
Worden mijn antwoorden opgeslagen?
Nee. De check draait volledig in je browser. Je antwoorden worden niet verstuurd, niet opgeslagen en komen niet in de adresbalk. Na het sluiten van de pagina zijn ze weg.
Bronnen
- Belastingdienst: Toelichting Beoordeling arbeidsrelaties, beslis- en afwegingskader (april 2026)
- Hoge Raad 24 maart 2023, ECLI:NL:HR:2023:443 (Deliveroo)
- Hoge Raad 21 februari 2025, ECLI:NL:HR:2025:319 (Uber)
- Belastingdienst: wanneer is sprake van loondienst?
- Staatsblad 2026, 158: Wet rechtsvermoeden arbeidsovereenkomst op basis van een uurtarief
- Staatsblad 2026, 207: inwerkingtreding rechtsvermoeden per 31 december 2026
- Internetconsultatie Zelfstandigenwet (1 tot en met 29 oktober 2026)
- Belastingdienst: arbeidsrelaties en handhaving
- Webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie (voor opdrachtgevers)
- Ondernemersplein: schijnzelfstandigheid voorkomen met de DBA
Cijfers gecontroleerd aan de hand van officiële bronnen. Aan de uitkomsten kunnen geen rechten worden ontleend.
Citeren: ZZP zelfstandigheidscheck, allesberekenen.nl/zzp-zelfstandigheidscheck (cijfers 2026, gecontroleerd 3 oktober 2026). Onderbouwd met: Belastingdienst: Toelichting Beoordeling arbeidsrelaties, beslis- en afwegingskader (april 2026). De berekening draait in de browser van de bezoeker; er worden geen ingevulde gegevens opgeslagen. Neem bij overname de uitkomst niet los van de aannames hierboven over.