Erfbelasting berekenen in 2026
Krijg je een erfenis, dan betaal je daarover mogelijk erfbelasting. Hoeveel dat is, hangt af van twee dingen: je relatie tot de overledene en de waarde van wat je erft. Eerst geldt een vrijstelling: een bedrag waarover je niets betaalt. In 2026 is die vrijstelling € 828.035 voor de echtgenoot, geregistreerd partner of samenwonende partner, € 26.230 voor een kind (ook pleeg- en stiefkind) en voor een kleinkind, € 78.671 voor een kind met een beperking (onder voorwaarden), € 62.110 voor een ouder en € 2.769 voor achterkleinkinderen en alle overige erfgenamen zoals broers, zussen en vrienden.
Twee schijven per tariefgroep
Over het deel boven de vrijstelling (de belaste verkrijging) betaal je erfbelasting in twee schijven met een schijfgrens van € 158.669 in 2026. Partners en kinderen betalen 10% in schijf 1 en 20% in schijf 2. Kleinkinderen en verdere afstammelingen betalen 18% en 36%. Alle overige erfgenamen, waaronder ook ouders, betalen 30% en 40%. De formule is: belaste verkrijging = erfenis minus vrijstelling; belasting = 10% (of 18%/30%) over maximaal € 158.669 plus 20% (of 36%/40%) over het meerdere.
Effectieve druk is vaak lager dan het tarief
Omdat de vrijstelling eerst van de erfenis afgaat, is de effectieve belastingdruk meestal flink lager dan het schijftarief. Een kind dat € 75.000 erft, betaalt bijvoorbeeld maar zo'n 6,5% over het totale bedrag. Is de erfenis lager dan of gelijk aan de vrijstelling, dan betaal je helemaal niets en hoef je meestal ook geen aangifte te doen, tenzij de Belastingdienst daarom vraagt.
Wat de calculator niet meerekent
De uitkomst is indicatief. Bijzondere regelingen blijven buiten beschouwing: de bedrijfsopvolgingsregeling bij het erven van een onderneming, de pensioenimputatie die de partnervrijstelling kan verlagen, vruchtgebruikconstructies en de vrijstelling van bepaalde uitkeringen. Ook de aangiftetermijn is goed om te kennen: aangifte erfbelasting moet binnen 8 maanden na het overlijden. Daarna rekent de Belastingdienst belastingrente over een eventueel te betalen bedrag.
Rekenvoorbeeld
Sanne erft in 2026 als kind € 76.230 van haar vader.
Stap 1: vrijstelling voor een kind in 2026 = € 26.230.
Stap 2: belaste verkrijging = € 76.230 - € 26.230 = € 50.000.
Stap 3: de belaste verkrijging blijft onder de schijfgrens van € 158.669, dus alles valt in schijf 1 tegen 10%: € 50.000 × 10% = € 5.000.
Stap 4: effectieve druk = € 5.000 / € 76.230 = circa 6,6% van de totale erfenis. Netto houdt Sanne € 71.230 over.
Zou haar neef hetzelfde bedrag erven, dan is de vrijstelling € 2.769 en het tarief 30%: (€ 76.230 - € 2.769) × 30% = € 22.038 erfbelasting, ruim vier keer zoveel.
Tips
- Controleer of je als samenwoner aan de voorwaarden voor de grote partnervrijstelling voldoet: een notarieel samenlevingscontract of minimaal 5 jaar op hetzelfde adres ingeschreven staan maakt fiscaal een enorm verschil.
- Schenken tijdens leven verlaagt de latere erfenis: met de jaarlijkse schenkvrijstelling (kind € 6.908 in 2026) verschuif je vermogen belastingvrij naar de volgende generatie. Reken het door met de schenkbelasting-tool.
- Doe op tijd aangifte: binnen 8 maanden na overlijden. Vraag zo nodig uitstel aan, maar let op de belastingrente over het te betalen bedrag.
- Een opa of oma kan kleinkinderen rechtstreeks in het testament opnemen: die hebben een eigen vrijstelling van € 26.230, wat per saldo belasting kan besparen ten opzichte van alles via de kinderen laten lopen.
- Erf je een onderneming, kijk dan naar de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR): bij voortzetting kan een groot deel van de waarde vrijgesteld zijn.
- De waarde van een geerfde woning is de WOZ-waarde; je mag kiezen tussen de WOZ van het jaar van overlijden of van het jaar erna. De laagste kiezen scheelt direct belasting.
Veelgestelde vragen
Hoeveel mag je in 2026 belastingvrij erven?
Dat hangt af van je relatie met de overledene. Partners erven in 2026 tot € 828.035 belastingvrij, kinderen en kleinkinderen tot € 26.230, ouders tot € 62.110 en overige erfgenamen zoals broers, zussen en vrienden tot € 2.769. Voor een kind met een beperking geldt onder voorwaarden € 78.671.
Welk percentage erfbelasting betaal ik in 2026?
Over het deel boven je vrijstelling betalen partners en kinderen 10% tot een belaste verkrijging van € 158.669 en 20% daarboven. Kleinkinderen betalen 18% en 36%, en overige erfgenamen (ook ouders) 30% en 40%.
Moet ik aangifte erfbelasting doen als ik onder de vrijstelling blijf?
Meestal niet. Blijft je erfenis onder de vrijstelling, dan hoef je alleen aangifte te doen als de Belastingdienst je een aangiftebrief stuurt. Kom je boven de vrijstelling, dan moet de aangifte binnen 8 maanden na het overlijden binnen zijn.
Telt de vrijstelling per erfgenaam of per erfenis?
Per erfgenaam. Ieder kind heeft bijvoorbeeld zijn eigen vrijstelling van € 26.230 over zijn eigen deel van de nalatenschap. Partners die samen erven worden voor de erfbelasting wel meestal als 1 verkrijger gezien.
Hoe wordt een geerfd huis gewaardeerd voor de erfbelasting?
Tegen de WOZ-waarde. Je mag kiezen tussen de WOZ-waarde van het jaar waarin de erflater overleed of die van het jaar daarna. Voor ander vermogen zoals spaargeld en beleggingen geldt de waarde op de overlijdensdatum.
Betaal ik ook erfbelasting over een levensverzekering?
Vaak wel: een uitkering uit een levensverzekering die de overledene heeft afgesloten telt in principe mee voor de erfbelasting. Er is een uitzondering als voor de premie niets aan het vermogen van de overledene is onttrokken, bijvoorbeeld bij premiesplitsing tussen partners. Laat dit bij twijfel door een adviseur beoordelen.
Bronnen
- Belastingdienst - Vrijstellingen erfbelasting 2026
- Belastingdienst - Tarieven erfbelasting 2026
- Belastingdienst - Aangifte erfbelasting doen
Cijfers gecontroleerd in juli 2026 aan de hand van officiële bronnen. Aan de uitkomsten kunnen geen rechten worden ontleend.